Redispatch in NL: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Redispatch is een marktgebaseerde vorm van congestiemanagement: de netbeheerder betaalt bedrijven om hun elektriciteitsverbruik of opwek tijdelijk aan te passen op plekken waar het stroomnet overbelast dreigt te raken. Redispatch in NL verloopt via GOPACS, het gezamenlijke platform van de Nederlandse netbeheerders. Bedrijven bieden hun flexibele vermogen aan via een Congestie Service Provider en ontvangen een vergoeding als hun bieding wordt afgeroepen.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
Redispatch in NL: losse informatie versus Energy Intelligence
Het Nederlandse elektriciteitsnet zit op veel plekken aan zijn maximum. Netverzwaring duurt jaren, dus zoeken netbeheerders naar manieren om knelpunten op korte termijn op te lossen. Redispatch is daarvan een belangrijke: flexibiliteit van bedrijven wordt gericht ingezet op de plek waar het net klem zit. Een praktijkvoorbeeld van TenneT: een windpark regelt zijn productie af, een tuinder verlaagt zijn verbruik en een zonnepark elders vangt het verschil op. Alle drie krijgen daarvoor betaald.
- Biedingen lopen via het platform GOPACS en worden ingelegd door een Congestie Service Provider (CSP) op een gekoppeld handelsplatform zoals EPEX SPOT of ETPA.
- Meedoen met vrije biedingen kan momenteel vanaf 100 kilowatt flexibel transportvermogen; u bepaalt zelf wanneer, hoeveel en tegen welke prijs u aanbiedt.
- Vanaf 1 megawatt gecontracteerd transportvermogen kan de netbeheerder deelname aan congestiemanagement verplichten, bijvoorbeeld via een biedplichtcontract.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Hoe werkt redispatch?
Redispatch begint bij een verwachte overbelasting in een deel van het net, vaak al een dag van tevoren zichtbaar. Bedrijven met flexibel vermogen plaatsen via hun Congestie Service Provider koop- of verkooporders op een handelsplatform dat aan GOPACS is gekoppeld. GOPACS combineert vervolgens orders binnen en buiten het congestiegebied: in het knelpunt wordt afgeregeld, elders wordt opgeregeld, zodat de landelijke energiebalans intact blijft. De netbeheerder betaalt het prijsverschil tussen de gecombineerde orders, zodat beide partijen een passende deal krijgen. Biedingen zijn mogelijk vanaf 15.00 uur op de dag vooraf tot 45 minuten voor het moment van levering.
- GOPACS is het gezamenlijke congestiemanagementplatform van de Nederlandse netbeheerders, van TenneT tot de regionale netbeheerders.
- Een Congestie Service Provider (CSP) vertegenwoordigt uw bedrijf en legt de biedingen namens u in.
- Afregelen in het congestiegebied wordt gecompenseerd door opregelen daarbuiten; het net wordt ontlast zonder dat de balans verstoord raakt.
- De netbeheerder betaalt het prijsverschil tussen de gematchte koop- en verkooporders.
Wanneer krijgt u met redispatch te maken?
U krijgt met redispatch te maken als uw bedrijf in een congestiegebied of onderzoeksgebied ligt en vermogen op korte termijn kan aanpassen. Er zijn twee deelnamevormen. Bij vrije biedingen bepaalt u zelf wanneer, hoeveel en tegen welke prijs u flexibiliteit aanbiedt; hiervoor geldt momenteel een ondergrens van 100 kilowatt. Bij een biedplichtcontract stelt u vermogen structureel beschikbaar en ontvangt u een vaste maandelijkse vergoeding plus een vergoeding per afgeroepen megawattuur. Levert vrijwillige deelname te weinig op, dan kan de netbeheerder bedrijven met een gecontracteerd transportvermogen vanaf 1 megawatt verplichten om biedingen te doen.
- Vrije biedingen: volledig zelf te bepalen, per dag in te leggen via uw CSP.
- Biedplichtcontract: structurele beschikbaarheid tegen een vaste maandvergoeding plus een vergoeding per megawattuur.
- De deelnameverplichting geldt momenteel vanaf 1 megawatt gecontracteerd transportvermogen als vrijwillig aanbod tekortschiet.
- Regionale netbeheerders zoals Enexis kunnen redispatch ook op de dag zelf inzetten, tot kort voordat de congestie optreedt.
Wat kunt u als bedrijf doen?
Breng eerst in kaart welk vermogen u kunt verschuiven zonder uw bedrijfsvoering te schaden. Denk aan koelinstallaties, warmtekrachtkoppeling, batterijopslag of een productieproces dat een uur kan pauzeren. Controleer daarna of uw aansluiting in een congestiegebied ligt; uw netbeheerder publiceert dat. Voor deelname sluit u zich aan bij een geregistreerde Congestie Service Provider, want alleen een CSP mag biedingen inleggen. Weeg vervolgens de vrije biedingen af tegen een biedplichtcontract. Bij een contract kan de vergoeding per megawattuur vast zijn of gekoppeld aan de EPEX-spotprijs, en is compensatie voor gemiste SDE-subsidie of GvO-certificaten soms onderdeel van de afspraak.
- Inventariseer flexibel vermogen: verbruik dat u kunt verlagen of opwek die u kunt bijsturen.
- Controleer bij uw netbeheerder of uw locatie in een congestiegebied of onderzoeksgebied ligt.
- Kies een geregistreerde Congestie Service Provider; zonder CSP is deelname niet mogelijk.
- Vergelijk de vergoedingsvormen: zelf prijzen via vrije biedingen of vaste afspraken in een biedplichtcontract.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
