Netcapaciteit
Artikel 9 van 23 · Netcongestie en netinfrastructuurCongestiemanagement hoe werkt het: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Congestiemanagement is de aanpak waarmee de netbeheerder overbelasting van het elektriciteitsnet voorkomt door bedrijven tegen vergoeding hun verbruik of teruglevering te laten verschuiven. Congestiemanagement, hoe werkt het in de kern: de netbeheerder onderzoekt waar en wanneer het net vol zit en contracteert daarna flexibel vermogen bij bedrijven in dat gebied. Het is een tijdelijke maatregel totdat het net is verzwaard.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
Congestiemanagement hoe werkt het: losse informatie versus Energy Intelligence
Het elektriciteitsnet is in grote delen van Nederland vol: de vraag naar transportcapaciteit groeit sneller dan netbeheerders kabels en stations kunnen bijbouwen. Netverzwaring duurt jaren. Congestiemanagement overbrugt die periode door de bestaande capaciteit slimmer te verdelen. Denk aan een koelhuis dat zijn vriesinstallaties tijdens de avondspits korter laat draaien, tegen betaling door de netbeheerder. Voor bedrijven met een grootverbruikaansluiting in een congestiegebied is dit inmiddels een reëel onderdeel van de energiehuishouding.
- De netbeheerder start met een congestieonderzoek dat vaststelt waar, wanneer en hoeveel flexibel vermogen nodig is.
- Bedrijven doen mee via een capaciteitsbeperkingscontract met vaste afspraken of via redispatchbiedingen, onder meer op het platform GOPACS.
- Deelname is eerst vrijwillig; bij te weinig aanbod kan de netbeheerder bedrijven met een aansluiting van één megawatt of groter verplichten een aanbod te doen.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Hoe werkt congestiemanagement stap voor stap?
Het proces begint bij de netbeheerder. Zodra die structurele drukte op een deel van het net verwacht, start hij een congestieonderzoek. Dat onderzoek brengt in kaart op welke momenten het net overbelast dreigt te raken en hoeveel flexibel vermogen nodig is om dat te voorkomen. De netbeheerder publiceert de uitkomst en benadert grootverbruikers in het gebied met de vraag of zij verbruik of teruglevering kunnen verschuiven. Bedrijven die meedoen sluiten een contract met de netbeheerder of bieden hun flexibiliteit aan via GOPACS, het platform waarop bedrijven flexibel vermogen voor congestiemanagement aanbieden. Op momenten van verwachte drukte roept de netbeheerder de afgesproken flexibiliteit af. Het bedrijf regelt dan tijdelijk vermogen terug en ontvangt daarvoor de afgesproken vergoeding.
- De netbeheerder kondigt congestie aan en start een congestieonderzoek in het betreffende gebied.
- Het onderzoek bepaalt wanneer het net overbelast dreigt te raken en hoeveel flexibel vermogen nodig is.
- Grootverbruikers in het gebied worden actief benaderd om flexibiliteit aan te bieden.
- Afroep gebeurt per situatie: van een dag vooraf tot kort voor het moment zelf.
Welke contracten en vergoedingen zijn er?
Er zijn twee hoofdvormen. De eerste is het capaciteitsbeperkingscontract: u spreekt met de netbeheerder af dat u op bepaalde momenten minder vermogen gebruikt of invoedt, tegen een vergoeding. De tweede vorm is redispatch: u biedt per situatie flexibel vermogen aan tegen een prijs die u zelf bepaalt, bijvoorbeeld via GOPACS. De netbeheerder beoordeelt die biedingen en accepteert of weigert ze. De vergoeding kan bestaan uit een vaste beschikbaarheidsvergoeding, een bedrag per daadwerkelijke inzet, of een combinatie van beide. Veel bedrijven schakelen een congestion service provider in: een gespecialiseerde dienstverlener die de techniek, de administratie en het bieden uit handen neemt. Soms is het inschakelen van zo'n partij zelfs een voorwaarde voor deelname.
- Capaciteitsbeperkingscontract: vaste afspraken over minder verbruik of invoeding op piekmomenten.
- Redispatch: u biedt flexibel vermogen aan tegen een prijs die u zelf bepaalt.
- De vergoeding bestaat uit een beschikbaarheidsdeel, een inzetdeel of beide.
- Een congestion service provider kan biedingen en aansturing voor u verzorgen.
Wanneer krijgt u ermee te maken en wat kunt u doen?
Congestiemanagement speelt voor bedrijven met een grootverbruikaansluiting, dus groter dan drie keer tachtig ampère, in gebieden die de netbeheerder als congestiegebied heeft aangemerkt. Deelname begint vrijwillig: de netbeheerder vraagt bedrijven om flexibel vermogen aan te bieden. Levert dat onvoldoende op, dan kan hij bedrijven met een aansluiting van één megawatt of groter verplichten om een aanbod te doen. Die regels staan in de netcodes waarop toezichthouder ACM toeziet. U kunt zich voorbereiden door in kaart te brengen welke processen tijdelijk minder stroom kunnen gebruiken, zoals koeling, laadinfrastructuur of verschuifbare productie. Wie flexibiliteit aanbiedt, ontvangt daarvoor een vergoeding, helpt het net betrouwbaar te houden en kan zo ruimte helpen maken voor nieuwe aansluitingen in de regio.
- Van toepassing bij een grootverbruikaansluiting in een aangewezen congestiegebied.
- Eerst vrijwillig; vanaf een aansluiting van één megawatt kan de netbeheerder een aanbod verplichten.
- Breng vooraf in kaart welk vermogen u kunt verschuiven en op welke momenten.
- De netbeheerder roept flexibiliteit alleen af op momenten van verwachte drukte.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
