Regionale Energiestrategie RES: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Een Regionale Energiestrategie (RES) is het plan waarin een van de dertig Nederlandse energieregio's uitwerkt hoeveel duurzame elektriciteit uit zon en wind op land ze opwekt en waar, plus de warmtetransitie en de benodigde infrastructuur. Elke regio maakt zo'n plan samen met gemeenten, provincies en waterschappen. De RES vertaalt het Klimaatakkoord-doel voor hernieuwbare opwek op land naar concrete plekken in de regio.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
Regionale Energiestrategie RES: losse informatie versus Energy Intelligence
Het elektriciteitsverbruik in Nederland stijgt, en de opwek met zon en wind moet mee groeien. Maar windturbines en zonnevelden moeten ergens komen, en niet elke plek is geschikt. Om die keuzes dicht bij inwoners te maken, spraken Rijk en decentrale overheden af het land in dertig energieregio's te verdelen. Een ondernemer die een zonneveld of windproject overweegt, merkt dit direct: of uw locatie kansrijk is, hangt af van wat de regio in haar RES heeft aangewezen.
- Nederland is verdeeld in dertig energieregio's; elke regio maakte in 2021 een eerste Regionale Energiestrategie, de RES 1.0.
- De RES verdeelt drie opgaven over de regio: opwek van zon en wind op land, de warmtetransitie en de infrastructuur die daarvoor nodig is.
- Elke twee jaar volgt een voortgangsdocument; bij nieuwe kaders of inzichten herijkt een regio de RES naar een RES 2.0.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Wat staat er in een Regionale Energiestrategie?
De RES is het regionale plan voor de energietransitie. Gemeenten, provincies en waterschappen stelden samen dertig energieregio's in, die elk in 2021 een eerste strategie maakten: de RES 1.0. In elke regio werken zij samen met inwoners, bedrijfsleven, netbeheerders en energiecooperaties. De strategie beschrijft drie samenhangende onderdelen. Ten eerste de opwek van grootschalige duurzame elektriciteit met zon en wind op land: hoeveel en op welke zoekgebieden. Ten tweede de warmtetransitie, in de vorm van een Regionale Structuur Warmte die vraag en aanbod van warmte in beeld brengt. Ten derde de infrastructuur, want het net moet al die opwek en warmte kunnen verwerken. Zo staan opwek, warmte en het stroomnet in een plan bij elkaar.
- Dertig energieregio's, elk met een eigen Regionale Energiestrategie.
- Onderdeel een: zon en wind op land, uitgedrukt in opgave en zoekgebieden.
- Onderdeel twee: de warmtetransitie via een Regionale Structuur Warmte.
- Onderdeel drie: de infrastructuur die opwek en warmte moet dragen.
- Opgesteld samen met inwoners, bedrijfsleven, netbeheerders en cooperaties.
Waarom bestaat de RES?
De RES komt voort uit het Klimaatakkoord uit 2019. Daarin staat het doel om in 2030 ten minste 35 terawattuur aan grootschalige duurzame elektriciteit op land op te wekken. Dat landelijke doel moest ruimtelijk vertaald worden: het land in, naar concrete gebieden waar zon en wind passen. Door dat per regio te doen, liggen de keuzes bij de overheden die het dichtst bij inwoners staan. De gezamenlijke ambities uit de eerste RES'en tellen op tot 55 terawattuur in 2030. Opwek dicht bij het verbruik heeft een reden: het scheelt uitbreiding van het net en ontlast het stroomnet. De RES'en zijn vastgesteld door gemeenteraden, Provinciale Staten en de besturen van de waterschappen, en zijn daarmee bestuurlijk bindend voor de overheid die ze vaststelt.
- Basis is het Klimaatakkoord uit 2019.
- Doel: in 2030 ten minste 35 terawattuur duurzame elektriciteit op land.
- De optelsom van de regionale ambities komt uit op 55 terawattuur in 2030.
- Vastgesteld door gemeenteraden, Provinciale Staten en waterschapsbesturen.
- Opwek dicht bij verbruik ontlast het net en beperkt netuitbreiding.
Wat betekent de RES voor uw bedrijf?
De RES bepaalt mede waar in uw regio ruimte is voor zon en wind. Overweegt u een zonneveld, een dak vol panelen of een windproject, dan is de eerste vraag of uw locatie in of nabij een aangewezen zoekgebied ligt. De opgaven uit de RES krijgen juridisch gewicht doordat gemeenten en provincies ze vastleggen in omgevingsvisies, omgevingsplannen en programma's onder de Omgevingswet. Even belangrijk is de koppeling met netcapaciteit: een kansrijke locatie op papier helpt niet als het net ter plaatse vol zit. De RES brengt opwek en netbeheer bewust samen, zodat plannen en netcapaciteit op elkaar aansluiten. Volg daarom naast de RES ook de plannen van uw regionale netbeheerder. Het proces staat bovendien niet stil: elke twee jaar verschijnt een voortgangsdocument en zo nodig een herijking naar een RES 2.0.
- Kijk of uw locatie in of nabij een aangewezen zoekgebied ligt.
- De opgaven landen in omgevingsvisies en omgevingsplannen onder de Omgevingswet.
- Ruimte op papier zegt niets als het net ter plaatse vol zit; check de netcapaciteit.
- Volg naast de RES ook de plannen van uw regionale netbeheerder.
- Het beeld verandert: elke twee jaar een voortgangsdocument, zo nodig een RES 2.0.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
