Flexibiliteit
Artikel 24 van 24 · Flexibiliteit en demand responseOnbalansmarkt benutten als bedrijf: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
De onbalansmarkt benutten als bedrijf betekent dat u uw verbruik, opwek of opslag laat reageren op de onbalansprijs van TenneT, die per minuut beweegt en per kwartier wordt afgerekend. U verbruikt of laadt meer wanneer die prijs laag of negatief is, en regelt terug wanneer de prijs hoog is. Zo helpt u het net in balans en gebruikt u uw flexibiliteit slimmer.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
Onbalansmarkt benutten als bedrijf: losse informatie versus Energy Intelligence
TenneT houdt het Nederlandse elektriciteitsnet elk kwartier in balans tussen vraag en aanbod. Lukt dat niet vanzelf, dan ontstaat onbalans en beweegt de onbalansprijs mee. Voor een bedrijf met stuurbaar vermogen is dat een signaal. Denk aan een koelhuis dat even harder koelt, een batterij die oplaadt, of een productielijn die schuift in de tijd. Wie dat verbruik kan verplaatsen, kan inspelen op momenten dat stroom goedkoop of zelfs negatief geprijsd is.
- U reageert met stuurbaar vermogen op de onbalansprijs: opladen of extra verbruiken bij een lage of negatieve prijs, terugregelen bij een hoge prijs.
- U heeft flexibel vermogen, actuele data en een prognose nodig, plus een contract met onbalansverrekening, vaak geregeld via een aggregator.
- De onbalansprijs is volatiel en lastig te voorspellen; een verkeerde inschatting kan geld kosten in plaats van opleveren.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Hoe benut u de onbalansmarkt in de praktijk?
U laat flexibel vermogen reageren op de onbalansprijs. Is de prijs laag of negatief, dan verbruikt of laadt u extra, bijvoorbeeld door een batterij op te laden of een proces naar voren te halen. Is de prijs hoog, dan regelt u terug of levert u vermogen terug. Dit heet passief meeregelen: u reageert op de prijs zonder een bod uit te brengen. Daarnaast bestaat actieve deelname via de balanceringsmarkten van TenneT, waar u met een bod capaciteit aanbiedt om af te regelen of bij te regelen. Actieve deelname stelt strengere eisen aan reactiesnelheid en meting en loopt vrijwel altijd via een aggregator of een balansverantwoordelijke partij.
- Passief meeregelen: uw verbruik of opwek volgt de onbalansprijs, zonder bod.
- Actief meeregelen: u biedt via de balanceringsmarkten capaciteit aan om te regelen.
- De onbalansprijs beweegt per minuut en wordt per kwartier afgerekend; hij kan sterk schommelen.
- Actieve deelname vraagt snelle reactie, nauwkeurige meting en meestal een tussenpartij.
Wat heeft u nodig om mee te doen?
U heeft eerst stuurbaar vermogen nodig: een verbruik, opwek of opslag die u zonder problemen kunt verschuiven. Een batterij is flexibel, maar ook koeling, warmte, laadpalen of een schuifbaar productieproces kunnen dienen. Daarnaast heeft u actuele data en een prognose nodig, zodat u weet wanneer sturen loont. Tot slot heeft u een contract dat onbalansverrekening toestaat, passief of actief. Veel bedrijven regelen dit via een aggregator, die de flexibiliteit van meerdere partijen bundelt en de handel en communicatie met TenneT voor u afhandelt. Zo hoeft u zelf niet balansverantwoordelijk te worden.
- Stuurbaar vermogen dat u zonder bezwaar kunt verschuiven in de tijd.
- Actuele meetdata en een prognose van de onbalansprijs of verbruikspatronen.
- Een contract met passieve of actieve onbalansverrekening.
- Vaak een aggregator die de flexibiliteit bundelt en met TenneT afrekent.
Voor wie is het geschikt en wat zijn de risico's?
De onbalansmarkt is vooral interessant voor bedrijven met echt stuurbaar vermogen en processen die tijdelijk anders kunnen draaien. Een batterij, een koelhuis of laadpleinen passen goed; een proces dat elk uur op volle kracht moet draaien niet. Het belangrijkste risico is de volatiliteit van de onbalansprijs. Die prijs beweegt per minuut, is lastig te voorspellen en kan tegen u werken, zodat sturen op een verkeerd moment geld kost in plaats van oplevert. De onbalansmarkt houdt bovendien geen rekening met de lokale netsituatie; benut u uw ruimte alleen hiervoor, dan lost dat netcongestie op uw aansluiting niet vanzelf op. Begin daarom met een analyse van uw eigen verbruik en flexibiliteit.
- Geschikt voor bedrijven met batterij, koeling, warmte, laadinfrastructuur of schuifbare processen.
- Minder geschikt als uw proces geen enkele verschuiving in de tijd verdraagt.
- De onbalansprijs is volatiel en kan tegen u werken; verlies is mogelijk.
- De onbalansmarkt kijkt niet naar lokale netcongestie op uw aansluiting.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
