Netcapaciteit
Artikel 6 van 23 · Netcongestie en netinfrastructuurNon-firm ATO alternatieve transportovereenkomsten: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Een non-firm ATO is een aansluit- en transportovereenkomst waarbij u alleen elektriciteit mag transporteren als het net voldoende ruimte heeft. Non-firm ATO alternatieve transportovereenkomsten geven dus geen vaste transportcapaciteit, maar een variabel transportrecht in ruil voor een korting op het transporttarief. Netbeheerders bieden ze aan in congestiegebieden, waar het elektriciteitsnet vol zit.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
Non-firm ATO alternatieve transportovereenkomsten: losse informatie versus Energy Intelligence
Grote delen van het Nederlandse elektriciteitsnet zitten vol. Bedrijven wachten daardoor soms jaren op nieuwe of zwaardere transportcapaciteit. Toch staat het net buiten de piekuren vaak grotendeels leeg. De ACM heeft daarom contractvormen mogelijk gemaakt die deze restruimte benutten. Denk aan een vervoerder die elektrische bussen in de nacht oplaadt: die heeft overdag geen transportcapaciteit nodig en kan met een variabel contract mogelijk eerder terecht.
- Netbeheerders mogen non-firm ATO's sinds 1 februari 2024 aanbieden in congestiegebieden en zijn dat daar sinds 1 februari 2025 verplicht.
- Het contract is alleen beschikbaar voor grootverbruikaansluitingen, dus aansluitingen groter dan 3x80 ampère.
- Vooral bedrijven met flexibel verbruik profiteren, zoals batterijopslag, elektrolysers en laadpleinen voor elektrische bussen.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Hoe werkt een non-firm ATO?
Bij een standaard aansluit- en transportovereenkomst contracteert u vaste transportcapaciteit die dag en nacht beschikbaar is. Een non-firm ATO werkt anders: u mag alleen transporteren op momenten dat het net voldoende restcapaciteit heeft. De netbeheerder mag uw transport beperken zodra het druk wordt op het net. Tegenover die onzekerheid staat een korting op het transporttarief. U kunt ook een deel van uw capaciteit non-firm contracteren en de rest vast houden. Zo maakt u ruimte vrij op het net voor andere bedrijven en draagt u bij aan het verminderen van netcongestie.
- Standaard ATO: vaste transportcapaciteit die altijd beschikbaar is.
- Non-firm ATO: transportrecht alleen als het net voldoende restcapaciteit heeft.
- De netbeheerder kan het transport beperken op drukke momenten.
- Een gedeeltelijke non-firm ATO combineert vaste en variabele capaciteit.
- De korting op het transporttarief compenseert de onzekerheid.
Welke contractvormen bestaan er?
Naast de standaardovereenkomst kent Nederland inmiddels meerdere alternatieve transportrechten. De volledig variabele vorm geeft alleen transportrecht zolang het net vrije restcapaciteit heeft en bestaat alleen in congestiegebieden. Het tijdsblokgebonden transportrecht geeft vol transportrecht binnen vaste, met de netbeheerder afgesproken tijdvakken, bijvoorbeeld in de nachturen. Het tijdsduurgebonden transportrecht geeft recht op transport gedurende een vastgelegd aantal uren per jaar en komt beschikbaar op het landelijke hoogspanningsnet van TenneT. Regionale netbeheerders geven deze producten eigen namen. Stedin biedt bijvoorbeeld Blokstroom aan voor vaste daluren en Reststroom als volledig variabele variant.
- Volledig variabel (non-firm): alleen transport bij vrije restcapaciteit, uitsluitend in congestiegebieden.
- Tijdsblokgebonden: vol transportrecht binnen afgesproken tijdvakken, zoals de nachturen.
- Tijdsduurgebonden: een vastgelegd aantal uren per jaar, op het hoogspanningsnet van TenneT.
- Regionale netbeheerders gebruiken eigen productnamen voor deze contracten.
Wanneer krijgt u hiermee te maken?
Non-firm ATO's spelen vooral in congestiegebieden, waar aanvragen voor nieuwe of zwaardere transportcapaciteit in de wachtrij staan. Sinds 1 februari 2024 mogen netbeheerders deze contracten daar aanbieden en sinds 1 februari 2025 zijn zij daartoe verplicht. Het contract past bij bedrijven die hun stroomverbruik kunnen verschuiven of tijdelijk verlagen. Denk aan batterijopslag, elektrolysers en laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer. Wacht u op transportcapaciteit, vraag dan bij uw netbeheerder na welke alternatieve transportrechten in uw gebied beschikbaar zijn. De netbeheerder beoordeelt per situatie of er buiten de piekuren daadwerkelijk restcapaciteit is.
- Congestiegebieden: gebieden waar het net vol zit en aanvragen in de wachtrij staan.
- Sinds 1 februari 2025 zijn netbeheerders verplicht non-firm ATO's aan te bieden in congestiegebieden.
- Geschikt voor flexibel verbruik: batterijen, elektrolysers en laadinfrastructuur.
- Alleen voor grootverbruikaansluitingen, groter dan 3x80 ampère.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
