Flexibiliteit
Artikel 10 van 24 · Flexibiliteit en demand responseGOPACS uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
GOPACS is het gezamenlijke platform van alle Nederlandse netbeheerders om netcongestie op te lossen met flexibiliteit uit de markt. De naam staat voor Grid Operators Platform for Congestion Solutions. Op plekken waar het net vol dreigt te raken, vragen TenneT en de regionale netbeheerders via GOPACS om flexibel vermogen, waarna marktpartijen bieden om verbruik of opwek te verschuiven.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
GOPACS uitleg: losse informatie versus Energy Intelligence
Steeds meer plekken op het Nederlandse elektriciteitsnet raken tijdelijk vol. Op piekmomenten dreigt een kabel of station overbelast te raken, terwijl uitbreiden van het net jaren duurt. Netbeheerders hebben daarom een manier nodig om op zulke momenten snel bij te sturen zonder direct te hoeven verzwaren. GOPACS is de plek waar zij dat samen doen. Het speelt voor grootverbruikers, opwekkers en bedrijven met stuurbaar vermogen die op de juiste momenten kunnen schuiven met hun elektriciteitsgebruik.
- GOPACS is een samenwerking van alle Nederlandse netbeheerders, dus TenneT plus de regionale netbeheerders, die samen op een knelpunt bijsturen.
- Een netbeheerder vraagt in een congestiegebied om flexibiliteit; marktpartijen bieden om hun verbruik of opwek te verschuiven en zo het knelpunt te verlichten.
- Om een verschuiving op de ene plek geen tekort elders te laten veroorzaken, wordt die met tegenhandel gecompenseerd, zodat de landelijke balans intact blijft.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Wat is GOPACS?
GOPACS is het gezamenlijke platform waarmee de Nederlandse netbeheerders netcongestie oplossen met flexibiliteit uit de markt. De afkorting staat voor Grid Operators Platform for Congestion Solutions. Alle netbeheerders doen mee: het landelijke net van TenneT en de regionale netbeheerders zoals Liander, Stedin, Enexis, Westland, Coteq en Rendo. In plaats van elk apart in te grijpen, sturen zij via één platform. GOPACS coördineert de oplossingen, laat met actuele data zien waar congestie dreigt en welke flexibiliteit nodig is, en moedigt flexibel gebruik van elektriciteit aan. Zo blijft het net betrouwbaar terwijl de vraag naar transport blijft groeien.
- Een samenwerking van alle Nederlandse netbeheerders, landelijk en regionaal.
- De naam betekent Grid Operators Platform for Congestion Solutions.
- Het doel is netcongestie oplossen met flexibiliteit, niet met nieuw netwerk.
- GOPACS deelt transparante data over waar en wanneer flexibiliteit nodig is.
Hoe werkt GOPACS?
Als het net in een gebied vol dreigt te raken, vraagt de betrokken netbeheerder via GOPACS om flexibiliteit. Marktpartijen doen daarop een bod: zij bieden aan om op dat moment minder te verbruiken, meer te verbruiken of hun opwek aan te passen. Een deel van deze biedingen loopt via redispatch op de intradaymarkt, waar een bod om in het knelpuntgebied te verschuiven wordt gekoppeld aan een tegengesteld bod elders. Die tegenhandel is essentieel: de verschuiving in het congestiegebied verlicht het knelpunt, terwijl de compensatie elders de landelijke balans van vraag en aanbod intact houdt. Zo ontstaat ruimte op het net zonder dat er een nieuw probleem op een andere plek ontstaat.
- De netbeheerder vraagt gericht om flexibiliteit in een congestiegebied.
- Marktpartijen bieden aan om verbruik of opwek te verschuiven.
- Verschuiven in het knelpunt wordt met tegenhandel elders gecompenseerd.
- De landelijke balans van vraag en aanbod blijft daardoor in evenwicht.
Wie doet mee en waarvoor dient het?
GOPACS zet flexibel vermogen in van marktpartijen en grootzakelijke gebruikers, precies waar het knelt en alleen wanneer het nodig is. Grootverbruikers met stuurbaar vermogen kunnen rechtstreeks meedoen. Kleinere partijen bundelen hun flexibiliteit meestal via een handelaar of aggregator, die namens meerdere aangeslotenen biedt. Wie meedoet, bepaalt zelf wanneer en hoeveel vermogen wordt aangeboden. Het platform dient om congestie gericht en gezamenlijk aan te pakken, zodat het net betrouwbaar en betaalbaar blijft en er ruimte ontstaat voor groei en verduurzaming. GOPACS vervangt geen netverzwaring, maar overbrugt de periode waarin het net nog niet is uitgebreid.
- Grootverbruikers met stuurbaar vermogen kunnen rechtstreeks deelnemen.
- Kleinere partijen bieden vaak via een handelaar of aggregator.
- De deelnemer bepaalt zelf wanneer en hoeveel flexibiliteit wordt aangeboden.
- Het platform overbrugt de tijd tot het net is verzwaard, en vervangt die verzwaring niet.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
