Aquathermie TEO TEA: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Aquathermie is het winnen van warmte en koude uit water om gebouwen en wijken duurzaam te verwarmen en te koelen. Het kent drie vormen: TEO uit oppervlaktewater zoals rivieren en meren, TEA uit afvalwater in de riolering, en TED uit drinkwater. De gewonnen warmte wordt vaak in de bodem opgeslagen en met een warmtepomp opgewaardeerd voor een warmtenet.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen

Aquathermie TEO TEA: losse informatie versus Energy Intelligence
Water om ons heen bevat veel warmte, ook bij een lage temperatuur. Een rivier, een kanaal, het riool of de drinkwaterleiding fungeert zo als een grote, gratis warmtebron. Aquathermie benut die warmte om huizen en bedrijven van het aardgas af te helpen. Voor een gemeente die een wijk aardgasvrij wil maken, of een gebouweigenaar naast open water, is het een serieus alternatief voor een gasketel. Nederland als waterland heeft er een groot, onderbenut potentieel voor.
- TEO haalt warmte uit oppervlaktewater, TEA uit afvalwater in de riolering of zuivering, en TED uit het drinkwaternet.
- Een warmtewisselaar onttrekt de warmte, een bodemopslag (WKO) bewaart die tot het stookseizoen, en een warmtepomp brengt de temperatuur op peil voor een warmtenet.
- Aquathermie levert zowel warmte in de winter als koude in de zomer, en werkt het best voor gebouwen dicht bij een waterbron.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Wat is aquathermie en welke drie vormen zijn er?
Aquathermie is de verzamelnaam voor het winnen van warmte en koude uit water. Er zijn drie vormen, ingedeeld naar de bron. TEO staat voor thermische energie uit oppervlaktewater: warmte uit rivieren, kanalen, meren en sloten. TEA staat voor thermische energie uit afvalwater: warmte uit het riool of uit gezuiverd water van een rioolwaterzuivering. TED staat voor thermische energie uit drinkwater: warmte uit het drinkwaternet. Oppervlaktewater is de bron met het grootste potentieel, omdat er zoveel van is. Afvalwater is warmer en stroomt het hele jaar door, wat het geschikt maakt voor een constante levering.
- TEO: warmte uit oppervlaktewater zoals rivieren, meren en kanalen.
- TEA: warmte uit afvalwater in de riolering of de zuivering.
- TED: warmte uit het drinkwaternet.
- Oppervlaktewater heeft het grootste potentieel; afvalwater is warmer en constanter.
Hoe werkt aquathermie op hoofdlijnen?
Het water zelf komt nooit in uw gebouw. Een warmtewisselaar haalt de warmte uit het water, waarna het afgekoelde water terugstroomt naar de bron. Oppervlaktewater is 's zomers het warmst, precies wanneer u die warmte nog niet nodig hebt. Daarom wordt de warmte vaak tijdelijk opgeslagen in de bodem, in een warmte- en koudeopslag (WKO). In de winter komt die opgeslagen warmte weer omhoog. De temperatuur uit water en bodem is te laag om direct mee te verwarmen. Een warmtepomp brengt haar op peil, waarna een warmtenet de warmte naar de aangesloten gebouwen brengt. In de zomer levert hetzelfde systeem koude.
- Een warmtewisselaar onttrekt warmte; het water gaat afgekoeld terug naar de bron.
- Warmte uit de zomer wordt vaak in een bodemopslag (WKO) bewaard tot de winter.
- Een warmtepomp verhoogt de temperatuur tot een bruikbaar niveau.
- Een warmtenet verdeelt de warmte, en in de zomer koude, over de gebouwen.
Waar moet u op letten?
Aquathermie staat of valt met de nabijheid van een geschikte waterbron. Hoe verder het water van de af te nemen gebouwen ligt, hoe duurder en verliesrijker het transport. Seizoensopslag is meestal onmisbaar, want vraag en aanbod van warmte vallen niet samen; een WKO in de ondergrond overbrugt dat verschil. Dat maakt het ook een zaak van vergunningen. Voor het onttrekken aan en lozen op oppervlaktewater is toestemming van het waterschap of Rijkswaterstaat nodig, en voor een bodemopslag geldt de regelgeving voor bodemenergie. Aquathermie werkt bovendien het best in goed geïsoleerde gebouwen, omdat de brontemperatuur laag is.
- De waterbron moet dicht bij de gebouwen liggen om verliezen te beperken.
- Seizoensopslag in een WKO overbrugt het verschil tussen vraag en aanbod.
- U hebt vergunningen nodig van het waterschap of Rijkswaterstaat en voor bodemenergie.
- Goede isolatie is belangrijk, want de brontemperatuur is laag.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp