Garanties van oorsprong GvO: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Een garantie van oorsprong is een digitaal certificaat dat bewijst dat 1 megawattuur elektriciteit uit een bepaalde hernieuwbare bron is opgewekt, bijvoorbeeld wind of zon. In Nederland geeft VertiCer deze certificaten uit. Een leverancier boekt garanties van oorsprong af om aan te tonen dat de door u afgenomen stroom groen is. Het certificaat maakt stroom daarmee administratief groen.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen

Garanties van oorsprong GvO: losse informatie versus Energy Intelligence
Vrijwel elke leverancier biedt groene stroom aan, maar fysieke elektriciteit uit wind, zon of gas is in het net niet van elkaar te onderscheiden. Er is dus een boekhouding nodig die aantoont dat er ergens groene stroom is opgewekt voor wat u afneemt. De garantie van oorsprong is dat bewijsstuk. Het speelt voor iedere onderneming die groene stroom inkoopt of die intern of naar klanten wil rapporteren over duurzame energie.
- Eén garantie van oorsprong staat voor 1 megawattuur hernieuwbaar opgewekte elektriciteit en wordt in Nederland uitgegeven door VertiCer, voorheen CertiQ.
- Het certificaat is los verhandelbaar van de stroom zelf en werkt Europees via het EECS-systeem van de Association of Issuing Bodies.
- Een leverancier boekt de certificaten af om groene stroom aan te tonen; de ACM controleert via de stroometikettering of dat klopt.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Hoe werkt een garantie van oorsprong?
Een producent die hernieuwbare elektriciteit opwekt, laat de meting registreren. Voor elke megawattuur geeft VertiCer, de Nederlandse uitgevende instantie, één garantie van oorsprong uit. Op dat certificaat staat onder meer de energiebron, de installatie en de productieperiode. De producent kan het certificaat verkopen aan een leverancier, die het afboekt bij VertiCer om de stroom van een klant administratief groen te maken. Belangrijk: het certificaat en de fysieke stroom worden apart verhandeld en volgen vaak een eigen weg. Nederland is aangesloten op het Europese systeem EECS, beheerd door de Association of Issuing Bodies, waardoor certificaten uit andere landen hier bruikbaar zijn.
- Eén megawattuur hernieuwbare opwek levert één garantie van oorsprong op.
- VertiCer is in Nederland de uitgevende instantie; CertiQ is daarin opgegaan.
- Het certificaat vermeldt bron, installatie en productieperiode.
- Via het Europese EECS-systeem zijn buitenlandse certificaten in Nederland bruikbaar.
Waarom staat het systeem ter discussie?
De kern van de kritiek is dat een garantie van oorsprong los verhandelbaar is van de stroom. Een waterkrachtcentrale in bijvoorbeeld Noorwegen levert de fysieke stroom aan het eigen net, maar verkoopt het bijbehorende certificaat aan een leverancier elders in Europa. Op Europees niveau is het aanbod van dit soort certificaten ruim, waardoor de prijs relatief laag is. Een leverancier kan grijze stroom zo administratief groen maken met een goedkoop buitenlands certificaat, zonder dat er ergens extra hernieuwbare capaciteit bijkomt. Juridisch klopt het, maar het vergroent per saldo weinig. Voor wie echte verduurzaming wil aantonen, zegt het enkele bezit van certificaten daarom weinig over de werkelijke bijdrage.
- Certificaat en fysieke stroom worden apart verhandeld en volgen een eigen route.
- Ruim aanbod op de Europese markt houdt de prijs van certificaten laag.
- Goedkope buitenlandse waterkrachtcertificaten voegen geen nieuwe capaciteit toe.
- Bezit van certificaten zegt op zichzelf weinig over echte verduurzaming.
Waar moet u op letten bij groene inkoop?
Kijk verder dan het label groen op een contract. Vraag na welke bron de garanties van oorsprong hebben en uit welk land ze komen. Certificaten van dichtbij, bijvoorbeeld Nederlandse wind of zon, sturen meer op lokale opwek dan overschotcertificaten van buitenlandse waterkracht. Wilt u aantoonbaar bijdragen aan nieuwe capaciteit, dan zijn afspraken die aan een concrete installatie zijn gekoppeld sterker dan losse certificaten. De ACM controleert via de stroometikettering of leveranciers voor hun groene verkoop genoeg certificaten afboeken. Dat borgt de administratie, maar zegt niets over de milieuwinst van een specifieke keuze. Weeg daarom bron, herkomst en koppeling aan opwek mee, niet alleen de aanwezigheid van certificaten.
- Vraag naar bron en land van herkomst van de garanties van oorsprong.
- Certificaten van lokale opwek sturen meer dan buitenlandse overschotten.
- Koppeling aan een concrete installatie is sterker dan losse certificaten.
- De ACM borgt de administratie, niet de milieuwinst van uw keuze.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp