Energiebesparingsplicht uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven en instellingen om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder uit te voeren, of hun CO2-uitstoot te verlagen. De plicht geldt vanaf een jaarlijks gebruik van 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas(equivalent) per locatie, en staat sinds 2024 in de Omgevingswet.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
Energiebesparingsplicht uitleg: losse informatie versus Energy Intelligence
Veel bedrijven gebruiken meer energie dan nodig, terwijl eenvoudige maatregelen zichzelf snel terugverdienen. Denk aan LED-verlichting, een beter afgestelde ventilatie of installaties die 's nachts uitgaan. Om die winst niet te laten liggen, verplicht de overheid grotere gebruikers om te besparen. Deze energiebesparingsplicht speelt voor de ondernemer of facility manager van een fabriek, kantoor, winkel of magazijn met een fors energieverbruik. Sinds 1 juli 2023 geldt de plicht voor meer bedrijven dan voorheen.
- U valt onder de plicht bij een gebruik vanaf 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas(equivalent) per jaar per locatie.
- U moet alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder nemen; de Erkende Maatregelenlijst (EML) helpt u die te vinden.
- De plicht staat sinds 1 januari 2024 in de Omgevingswet, in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Voor wie geldt de energiebesparingsplicht?
De energiebesparingsplicht geldt voor een locatie met een relevante milieubelastende activiteit en een jaarlijks energiegebruik vanaf 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas(equivalent). Andere energiedragers, zoals diesel, rekent u om naar dat aardgasequivalent. De plicht valt uiteen in twee delen. De organisatie die de activiteit uitvoert, is verantwoordelijk voor de energiebesparing bij die activiteit. De eigenaar van het gebouw is verantwoordelijk voor de besparing aan het gebouw zelf. Voor een locatie kunnen dus twee organisaties tegelijk een plicht hebben. Twijfelt u of u eronder valt, dan geeft de Wetchecker Energiebesparing van RVO uitsluitsel.
- Drempel: vanaf 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas(equivalent) per jaar per locatie.
- Overige energiedragers rekent u om naar aardgasequivalent om de drempel te toetsen.
- De uitvoerder van de activiteit en de gebouweigenaar kunnen beiden een plicht hebben.
- Sinds 1 juli 2023 geldt de plicht ook voor bedrijven met een omgevingsvergunning milieu.
- De Wetchecker Energiebesparing van RVO laat zien of u onder de plicht valt.
Wat moet u doen om eraan te voldoen?
U voert alle energiebesparende maatregelen uit die zich in vijf jaar of minder terugverdienen. In plaats daarvan mag u ook uw CO2-uitstoot verlagen. De Erkende Maatregelenlijst (EML) is daarbij het belangrijkste hulpmiddel: die bevat per bedrijfstak maatregelen die meestal binnen vijf jaar zijn terugverdiend. Voert u een erkende maatregel niet uit, dan neemt u een gelijkwaardig of beter alternatief dat minstens evenveel energie bespaart. Kiest u niet voor de lijst, dan moet u zelf alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder opsporen en uitvoeren. Het bevoegd gezag, meestal de omgevingsdienst namens de gemeente, beoordeelt of u aan de plicht voldoet.
- Neem alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder, of verlaag uw CO2-uitstoot.
- De Erkende Maatregelenlijst (EML) helpt u de passende maatregelen te vinden.
- Een niet-uitgevoerde erkende maatregel vervangt u door een gelijkwaardig of beter alternatief.
- De terugverdientijd berekent u volgens de vaste terugverdientijdmethodiek van RVO.
- Het bevoegd gezag, vaak de omgevingsdienst, beoordeelt of u voldoet.
Hoe verhoudt de plicht zich tot de informatie- en onderzoeksplicht?
De energiebesparingsplicht zelf zegt wat u moet doen. De informatieplicht en de onderzoeksplicht bepalen hoe u daarover rapporteert aan het bevoegd gezag. Voor de maatregelen aan het gebouw geldt altijd de informatieplicht: u meldt via het eLoket van RVO welke maatregelen u heeft genomen. Voor de activiteitgebonden maatregelen geldt de informatieplicht of, bij een groter energiegebruik, de onderzoeksplicht. Bij een onderzoeksplicht levert u een onderzoeksrapport aan in plaats van een melding, en vervalt de informatieplicht voor dat deel. Daarnaast kan voor grote ondernemingen de EED-auditplicht gelden. Deze verplichtingen staan sinds 1 januari 2024 in de Omgevingswet, waar zij het oude Activiteitenbesluit hebben vervangen.
- De besparingsplicht bepaalt wat u doet; de informatie- en onderzoeksplicht bepalen hoe u rapporteert.
- Voor gebouwmaatregelen geldt altijd de informatieplicht, via het eLoket van RVO.
- Bij een groter energiegebruik geldt voor activiteiten de onderzoeksplicht in plaats van de informatieplicht.
- Voor grote ondernemingen kan daarnaast de EED-auditplicht gelden.
- Sinds 1 januari 2024 staat dit alles in de Omgevingswet, niet meer in het Activiteitenbesluit.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
