1,5-gradendoel: uitleg voor bedrijven
Direct antwoord
Het 1,5-gradendoel is de afspraak uit het Akkoord van Parijs (2015) om de opwarming van de aarde ruim onder 2 graden te houden en te streven naar maximaal 1,5 graad boven het niveau van voor de industriële revolutie. Landen kozen 1,5 graad omdat de gevolgen bij die grens aanmerkelijk kleiner zijn dan bij 2 graden. Het is een doel voor landen samen, geen wet voor uw bedrijf.
- Heldere definitie
- Datagedreven beoordeling
- Risico's en kansen zichtbaar
- Praktische vervolgstappen
1,5-gradendoel: losse informatie versus Energy Intelligence
Klimaatafspraken worden vaak samengevat als het 1,5-gradendoel, maar wat dat getal precies inhoudt blijft voor veel ondernemers vaag. Toch komt het steeds dichterbij uw eigen organisatie: een grote afnemer vraagt naar uw CO2-uitstoot, een bank wil een reductieplan zien, of een aanbesteding stelt duurzaamheidseisen. Dan helpt het om te weten waar dat getal vandaan komt, waarom juist 1,5 graad, en hoe een wereldwijde afspraak uiteindelijk op uw bureau belandt.
- Het doel komt uit het Akkoord van Parijs van 2015: opwarming ruim onder 2 graden houden en streven naar 1,5 graad boven het pre-industriële niveau.
- De grens van 1,5 graad is gekozen omdat het IPCC laat zien dat de schade bij 1,5 graad merkbaar kleiner is dan bij 2 graden, bijvoorbeeld minder extreme hitte en minder overstromingen.
- Het doel is geen directe verplichting voor bedrijven, maar werkt door via wetgeving zoals de Klimaatwet en EU-doelen, en via eisen van klanten in de keten.
Inzicht
Traditionele aanpak
Informatie staat verspreid over portalen, documenten, facturen of losse spreadsheets.
Moderne aanpak
Data, context en interpretatie worden samengebracht in een duidelijk beslisbeeld.
Besluitvorming
Traditionele aanpak
Keuzes worden gemaakt op basis van gemiddelden, aannames of incidentele analyses.
Moderne aanpak
Scenario's, KPI's en actuele meetdata maken de afweging concreter en herhaalbaar.
Opvolging
Traditionele aanpak
Acties blijven vaak vrijblijvend of verdwijnen in losse rapportages.
Moderne aanpak
Vervolgacties, monitoring en rapportage worden gekoppeld aan dezelfde energiedata.
Wat is het 1,5-gradendoel precies?
In 2015 sloten bijna alle landen het Akkoord van Parijs. Daarin staat de afspraak om de gemiddelde opwarming van de aarde ruim onder 2 graden te houden, en om te streven naar maximaal 1,5 graad boven het niveau van voor de industriële revolutie. Dat vergelijkingspunt is de periode 1850 tot 1900, toen grootschalig gebruik van kolen, olie en gas nog niet op gang was. Het gaat om het gemiddelde over vele jaren, niet om een enkel warm jaar. Het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties, berekende dat om onder 1,5 graad te blijven de wereldwijde CO2-uitstoot rond het begin van de jaren vijftig van deze eeuw netto op nul moet staan.
- Vastgelegd in het Akkoord van Parijs, aangenomen in 2015.
- Referentiepunt is het pre-industriële niveau, de periode 1850 tot 1900.
- Het doel wordt gemeten over decennia, niet aan een enkel jaar.
- Onder 1,5 graad blijven vraagt volgens het IPCC wereldwijd netto nul CO2-uitstoot rond het begin van de jaren vijftig.
Waarom juist 1,5 graad en niet 2?
Het IPCC bracht in een speciaal rapport het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming in kaart. Elke halve graad blijkt merkbaar uit te maken. Bij 2 graden warmen de heetste dagen op land sterker op dan bij 1,5 graad, neemt in verschillende regio's het risico op zware neerslag en overstromingen toe, en lopen droogtes en schade aan natuur verder op. Kwetsbare systemen zoals koraalriffen en poolgebieden komen bij 2 graden veel zwaarder onder druk. Daarom koos men naast de bovengrens van 2 graden voor het scherpere streven van 1,5 graad: elke fractie van een graad die wordt voorkomen, beperkt de schade. Het is geen willekeurig rond getal, maar een grens die op wetenschappelijk onderzoek berust.
- Het IPCC wijdde een apart rapport aan het verschil tussen 1,5 en 2 graden.
- Bij 2 graden zijn extreme hitte, zware neerslag en droogte in diverse regio's heftiger dan bij 1,5 graad.
- Koraalriffen en poolgebieden lopen bij 2 graden aanzienlijk meer risico.
- Elke vermeden fractie van een graad beperkt de gevolgen, daarom het scherpere streven.
Hoe raakt dit uw bedrijf?
Het 1,5-gradendoel is een afspraak tussen landen en legt uw organisatie niet rechtstreeks iets op. Het werkt indirect door, langs drie sporen. Ten eerste via wetgeving: de Nederlandse Klimaatwet wil in 2030 de uitstoot met 55 procent verlagen ten opzichte van 1990 en in 2050 klimaatneutraal zijn, en ook de EU stuurt op netto 55 procent minder uitstoot in 2030. Die doelen vertalen zich in regels en normen die u kunnen raken. Ten tweede via de keten: grote afnemers, banken en verzekeraars vragen steeds vaker naar uw uitstoot en reductieplannen. Ten derde via vrijwillige standaarden zoals de Science Based Targets initiative, waarmee bedrijven een reductiepad afspreken dat aansluit op 1,5 graad. Zo bereikt een mondiaal doel via wetten en klanteneisen uiteindelijk uw eigen inkoop en administratie.
- Het doel geldt voor landen, niet als directe wettelijke plicht voor uw bedrijf.
- Nederlandse Klimaatwet: 55 procent minder uitstoot in 2030 en klimaatneutraal in 2050.
- Grote klanten, banken en verzekeraars vragen steeds vaker om uw CO2-cijfers en een reductieplan.
- Via de Science Based Targets initiative kunnen bedrijven een doel op 1,5 graad laten toetsen.
Zien wat dit met uw eigen data oplevert?
In een vrijblijvend gesprek kijkt een specialist met u mee naar uw meters, locaties en energievragen. Reactie binnen één werkdag.
Zoeken in de kennisbank
Vind het antwoord op uw vraag.
Zoek op de woorden die u zelf gebruikt. Afkortingen en spellingvarianten worden herkend, dus EMS vindt ook de artikelen over energiemanagementsystemen.
Onderwerp
